A jurisprudential study of the criminalization of privacy violation by artificial intelligence.

Document Type : Original Article

Authors

1 Assistant Professor, Department of Criminal Law and Criminology, Faculty of Law, University of Qom, Qom, Iran

2 Professor, Department of Criminal Law and Criminology, Faculty of Law, University of Qom, Qom,

3 PhD in Criminal Law, Faculty of Law, University of Qom, Qom, Iran

10.22091/rcjl.2025.12603.1170

Abstract

Violation of privacy by artificial intelligence has become one of the major challenges of the digital age due to the increasing spread of smart technologies and their ability to collect and analyze personal data. This issue not only threatens individual rights, but also requires in-depth investigation from the perspective of Islamic jurisprudence due to its conflict with moral and religious principles. The present study aims to analyze the jurisprudential criminology of this phenomenon and seeks to answer the question of whether privacy violations by artificial intelligence can be considered a crime within the framework of Islamic jurisprudence. This study was conducted using an analytical-descriptive method and using jurisprudential and fundamental sources, and its necessity lies in explaining the religious limits of using new technologies and protecting human dignity. The findings of the study show that AI in the current situation violates privacy by infiltrating personal information and analyzing it without consent, and this violation can lead to the spread of prostitution and damage to the dignity of individuals. Also, unauthorized entry into the home, as a sacred space, is condemned from a jurisprudential perspective. This study argues that respecting dignity and preventing moral corruption provide solid foundations for criminalizing this act in Islamic jurisprudence. Consequently, it is necessary to formulate religious and legal regulations to limit the abuses of AI in order to establish a balance between technological progress and the protection of individual rights.

Keywords

Main Subjects


Anṣārī, Murtaḍā. (1415 AH). Kitāb al-Makāsib. Qom: Publications of the Shaykh Anṣārī Congress. [In Arabic]

Ḥillī, Ḥasan ibn Yūsuf. (1380 AH). Taḥrīr al-Aḥkām al-Sharʿiyyah. Qom: Muʾassasat Imam al-Ṣādiq (ʿa.s). [In Arabic]

Ḥurr al-ʿĀmilī, Muḥammad ibn Ḥasan. (1409 AH). Wasāʾil al-Shīʿah. Qom: Muʾassasat Āl al-Bayt (ʿa.s). [In Arabic]

Ibn ʿĀshūr, Muḥammad Ṭāhir. (1420 AH). Al-Taḥrīr wa al-Tanwīr. Beirut: Muʾassasat al-Tārīkh al-ʿArabī. [In Arabic]

Ibn Bābawayh, Muḥammad ibn ʿAli. (1412 AH). Man Lā Yaḥḍuruhu al-Faqīh. Qom: Jāmiʿat Mudarrisīn-i Ḥawzah-yi ʿIlmiyyah-yi Qom. [In Arabic]

Ibn Fāris, Aḥmad. (1404 AH). Muʿjam Maqāyīs al-Lughah. Qom: Maktab al-Iʿlām al-Islāmī. [In Arabic]

Ibn Manẓūr, Muḥammad ibn Mukarram. (1405 AH). Lisān al-ʿArab. Qom: Nashr Adab-i Ḥawzah. [In Arabic]

Jawharī, Ismāʿīl ibn Ḥammād. (1410 AH). Al-Ṣiḥāḥ: Tāj al-Lughah wa Ṣiḥāḥ al-ʿArabiyyah. Beirut: Dār al-ʿIlm li-l-Malāyīn. [In Arabic]

Jubaʿī ʿĀmilī, Zayn al-Dīn. (1416 AH). Masālik al-Afhām. Qom: Muʾassasat al-Maʿārif al-Islāmiyyah. [In Arabic]

Tabrīzī, Jawād. (1383 SH). Irshād ilā al-Taʿlīq ʿalā al-Makāsib. Qom: Dār al-Ṣiddīqah al-Shahīdah. [In Arabic]

قرآن کریم.
ابن‌بابویه، محمد بن علی (صدوق). (۱۴۱۳ ق). من لا یحضره الفقیه (ج ۳). قم: دفتر انتشارات اسلامی.
ابن‌عاشور، محمدطاهر. (۱۴۲۰ ق). التحریر و التنویر (ج ۱۸). بیروت: مؤسسة التاریخ العربی.
ابن‌فارس، احمد. (۱۴۰۴ ق). معجم مقاییس اللغة (ج ۴). قم: مکتب الاعلام الاسلامی.
ابن‌منظور، محمد بن مکرم. (۱۴۰۵ ق). لسان العرب. قم: نشر ادب حوزه.
انصاری، مرتضی. (۱۴۱۵ ق). کتاب المکاسب (ج ۵). قم: انتشارات کنگره شیخ انصاری.
تبریزی، جواد. (۱۳۸۳). إرشاد الطالب إلى التعلیق على المکاسب (چاپ چهارم، ج ۱). قم: دار الصدیقة الشهیدة (س).
جبعی عاملی، زین‌الدین (شهید ثانی). (۱۴۱۶ ق). مسالک الأفهام إلى تنقیح شرائع الإسلام (ج ۱۵). قم: مؤسسة المعارف الإسلامیة.
جوهری، اسماعیل بن حماد. (۱۴۱۰ ق). الصحاح: تاج اللغة و صحاح العربیة (ج ۳). بیروت: دار العلم للملایین.
حرّ عاملی، محمد بن حسن. (۱۴۰۹ ق). تفصیل وسائل الشیعة إلى تحصیل مسائل الشریعة (ج ۱۱، ۱۷ و ۲۹). قم: مؤسسه آل البیت (ع).
حلی، حسن بن یوسف (علامه حلی). (۱۳۸۰ ق). تحریر الأحکام الشرعیة علی مذهب الإمامیة (ج ۳). قم: مؤسسه امام صادق (ع).
دهخدا، علی‌اکبر. (۱۳۷۷). لغت‌نامه دهخدا (ج ۶ و ۱۳). تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
راغب اصفهانی، حسین بن محمد. (۱۴۱۲ ق). مفردات الفاظ القرآن. بیروت: دار القلم.
رحیمی، حسین؛ احمدی، محمود؛ حسینی، سعید. (۱۳۹۹). هوش مصنوعی و چالش‌های حقوقی در ایران. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
زبیدی، محب‌الدین محمد مرتضی. (۱۴۱۴ ق). تاج العروس من جواهر القاموس (ج ۱۶). بیروت: دار الفکر للطباعة و النشر و التوزیع.
شیخ الشریعه اصفهانی، فتح‌الله بن محمدجواد. (بی‌تا). قاعدة لاضرر. قم: دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
طباطبایی، سید محمدحسین. (۱۳۷۴). تفسیر المیزان. (ترجمه سید محمدباقر موسوی همدانی) (ج ۱۵). قم: دفتر انتشارات اسلامی.
طبرسی، فضل بن حسن. (۱۴۰۶ ق). مجمع البیان فی تفسیر القرآن (ج ۷). بیروت: دار المعرفة.
طوسی، محمد بن حسن. (۱۴۰۰ ق). النهایة فی مجرد الفقه و الفتاوی. قم: انتشارات دار الکتاب اسلامی.
طوسی، محمد بن حسن. (۱۴۰۷ ق). الخلاف (ج ۵). قم: دفتر انتشارات اسلامی.
طوسی، محمد بن حسن. (۱۴۰۹ ق). التبیان فی تفسیر القرآن (ج ۳ و ۷). قم: مکتب الاعلام الاسلامی.
فراهیدی، خلیل بن احمد. (۱۴۰۹ ق). کتاب العین (ج ۳). قم: نشر هجرت.
فیض کاشانی، محمدمحسن. (۱۴۰۶ ق). الوافی (ج ۱۴). اصفهان: کتابخانه امام امیرالمؤمنین (ع).
فیومی، احمد بن محمد. (۱۴۱۴ ق). المصباح المنیر فی غریب الشرح الکبیر. قم: موسسه دار الهجرة.
کاتوزیان، ناصر. (۱۳۸۵). حکومت قانون و جامعه مدنی. مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، ش ۷۲، ۸۵-۱۲۰.
کاشف الغطاء، جعفر بن خضر. (۱۴۲۲ ق). کشف الغطاء عن مبهمات الشریعة الغراء (ج ۴). قم: انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی.
کریمی، علی. (۱۴۰۰). فناوری تشخیص چهره و پیامدهای آن بر حریم خصوصی. مجله حقوق فناوری، ج ۱۲، ۷۵-۹۲.
کلینی، محمد بن یعقوب. (۱۳۶۵). الکافی. (تصحیح علی‌اکبر غفاری) (ج ۲). تهران: دار الکتب الإسلامیة.
مامقانی، محمدحسن بن عبدالله. (۱۴۲۳ ق). غایة الآمال فی شرح کتاب المکاسب (ج ۱). قم: مجمع الذخائر الإسلامیة.
مجلسی، محمدباقر. (۱۴۰۳ ق). بحار الأنوار (ج ۷۲). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
محقق کرکی، علی بن حسین. (۱۴۱۶ ق). جامع المقاصد فی شرح القواعد (ج ۸). قم: مؤسسه آل البیت (ع).
مطهری، مرتضی. (۱۳۷۹). مجموعه آثار (ج ۱۹). تهران: انتشارات صدرا.
مفید، محمد بن محمد. (۱۴۱۰ ق). المقنعة. قم: کنگره جهانی هزاره شیخ مفید.
مکارم شیرازی، ناصر. (۱۳۷۱). تفسیر نمونه (ج ۲۲). تهران: دار الکتب الإسلامیة.
مکارم شیرازی، ناصر. (۱۴۱۱ ق). القواعد الفقهیة (ج ۲). قم: مدرسه امام امیرالمؤمنین (ع).
موسوی خمینی، سید روح‌الله. (۱۳۷۸). المکاسب المحرمة (ج ۲). قم: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره).
موسوی خمینی، سید روح‌الله. (۱۳۹۰). تحریر الوسیلة (ج ۲). قم: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره).
موسوی، سید محمد. (۱۳۹۷). حریم خصوصی در فقه اسلامی. قم: انتشارات دار الفکر.
موسوی خویی، سید ابوالقاسم. (۱۴۱۰ ق). مصباح الأصول (ج ۱). قم: مکتبة الداوری.
نجفی، محمدحسن (صاحب الجواهر). (۱۳۹۸ ق). جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام (ج ۲۱). قم: مؤسسه دائرة معارف الفقه الإسلامی.
نوری، میرزا حسین. (۱۴۰۸ ق). مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل (ج ۹). بیروت: مؤسسه آل البیت (ع).
یزدانی، نادر. (۱۳۹۸). شبکه‌های اجتماعی و حریم خصوصی کاربران در عصر دیجیتال. فصلنامه مطالعات رسانه‌ای، ش ۵، ۱۰۲-۱۱۵.
West, Sarah M. (2021). Data Capitalism: Redefining Privacy in the Age of AI. New York: MIT Press.