بررسی فقهی امکان سنجی عدم اجرای مجازات پس از اعدام

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 جامعه المصطفی العالمیه - مؤسسه علوم انسانی

2 هیأت علمی گروه حقوق جزا و جرم شناسی دانشگاه قم

10.22091/rcjl.2024.10480.1042

چکیده

چکیده

در مجازات سالب حیات، علی‌رغم اجرای صحیح حکم، گاهی ممکن است مجرم، به طور اتفاقی زنده بماند. در این فرض، این سؤال مطرح است، که آیا امکان اعدام مجدّد وجود دارد یا خیر؟ و در صورت امکان اجرای اعدام مجدّد، تکلیف اعدام اولیه و صدمات ناشی از آن، چه می‌شود؟ آیا قابل جبران است یا خیر؟ این مقاله با روشی توصیفی- تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای، امکان سنجی عدم اجرای مجازات پس از اعدام، را در فقه، مورد پژوهش قرار داده است. یافته‌های تحقیق بیانگر آن است که با اجرای اعدام به روش صحیح و درست و تأیید توسط مراجع ذیصلاح، عنوان اعدام حدی و قصاص نفس منطبق است، با توجه به آیات و روایات باب قصاص و حدود و با توجه به اصول و قواعد باب حدود و قصاص مثل اصل احتیاط در دماء و قاعده درأ، امکان اعدام مجدد وجود ندارد. اما در مورد اعدام اولی و جراحات ناشی از آن، در صورت امکان اعدام مجدد، هفت قول بین فقها وجود دارد که به نظر می‌رسد از پشتوانه‌ی مستدل و مستحکم برخوردار نیستند زیرا با پذیرفتن اعدام مجدّد؛ اگر صدمات و جراحات که بر اثر اعدام مرحله اول بر فرد اعدامی وارد شده است، قابل جبران نباشد، این تعدی و ظلم در حق فرد اعدامی است و اگر قابل جبران باشد چه دیه و چه قصاص، مخالف قواعد و اصول باب قصاص و دیات هستند.

کلیدواژه‌ها: مجازات، اعدام، حد، ، قصاص، دیه.



کلیدواژه‌ها: مجازات، حد، تعزیر، قصاص، دیه.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Jurisprudential investigation of the Feasibility of Not Implementing Punishment After Execution

نویسندگان [English]

  • Esmatullah rezaei 1
  • Adel Sarikhani 2
1 Higher Education Institute of Human Sciences
2 Faculty of Criminal Law and Criminology Department of Qom University
چکیده [English]

Abstract:

About the death punishment, despite the correct execution of the sentence, sometimes the criminal may accidentally remain alive. This raises the question of whether re-executing the punishment is possible. And if re-execution is possible, what are the obligations regarding the initial execution and the resulting damages, whether they are compensable or not? This article, utilizing a descriptive-analytical method and library sources, examines the feasibility of not implementing punishment after execution in jurisprudence. Research findings indicate that with the correct execution of the punishment and its endorsement by competent authorities, the principles of capital punishment and retaliation align with the verses and traditions related to retaliation and its boundaries, as well as the principles and rules related to boundaries and retaliation such as the principle of precaution in blood and the rule of injury. However, regarding the initial execution and the injuries resulting from it, if re-execution is possible, there are seven opinions among jurists that do not seem to have a strong and solid basis because by accepting re-execution; if the damages and injuries caused by the first stage of execution on the convict cannot be compensated, this would constitute injustice and oppression against the convict, and if it is compensable, both blood money and retaliation contradict the rules and principles of the chapter on retaliation and blood money.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Punishment
  • execution
  • Had
  • Retaliation
  • Diya